Verschillende spel niveau’s en welke bij de leeftijd passen

Verschillende spel niveau’s en welke bij de leeftijd passen

Welk speelgoed is nu juist geschikt voor mijn kind, kleinkind of buurjongetjes? Veel mensen zien door de bomen het bos niet meer. Logisch! Want het aanbod in speelgoed groeit enorm. Je hebt zelf vast wel eens staan twijfelen in de supermarkt welke shampoo je mee zult nemen. Er zijn zoveel soorten, maar welke is nu de beste?

 

In deze blog wil ik graag meer vertellen over de verschillende spel niveau’s die er zijn en welke bij de leeftijd passen. Uiteraard is dit een gemiddelde en heeft elk kind zijn of haar eigen unieke ontwikkeling. Waar het ene kind al vlug kan praten, kan het andere kindje misschien weer wat sneller lopen. Elk kind ontwikkeld op zijn of haar eigen tempo, niks mis mee! 

In de spel ontwikkeling bij kinderen zien we eigenlijk 5 verschillende stadia van spelontwikkeling. Wat ik zojuist hier boven benoemde, geldt eigenlijk voor de spelontwikkeling niet. Uiteraard ontwikkeld elk kind zich uniek en is geen kind gelijk. Maar in de volgorde van spelontwikkeling zie je eigenlijk vrijwel altijd altijd een volgorde. Als het één lukt, gaan ze naar het volgende spelniveau. Op oudere leeftijd zie je wel dat kinderen behoefte blijven houden aan een spelniveau die bij jongere kinderen hoort.

 

 

  1. Spelend bewegen
  2.  Spelend omgaan met voorwerpen
  3. Spelend construeren
  4. Fantasie en rollenspel
  5. Succes en gezelschapsspellen

1. Spelend bewegen (0-6 maanden)

Spelniveau 1 bestaat uit spelen bewegen. De leeftijdscategorie die hierbij hoort is van 0 tot 99 jaar. Echter voor kinderen in de leeftijd tot 6 maanden is dit het enige spelniveau.

 

Hierbij worden de bewegingen bedoeld die de baby’s zelf maken. Zoals bewegen met de handjes, voetjes, blazen en kruipen. Een jonge baby speelt nog niet met materialen, maar is veelal aan het ontdekken wat er gebeurd met zijn voet als hij die voorbij ziet gaan. Langzaam krijgen ze in de gaten dat ze hier controle over hebben en dit kunnen aansturen. De wereld vergroot hierbij en ontdekken van de identiteit is hierbij begonnen. 

Daarnaast ontdekt een baby veel met zijn zintuigen. Dit noem je sensopatisch. Hierbij worden alle sensorische functies bedoeld zoals: ruiken, voelen, proeven, zien en horen.

Spelmateriaal

Denk hierbij aan spelmateriaal wat de zintuigen prikkelt. Favoriet hierbij is bewegend spelmateriaal. De interactie tussen baby en spelmateriaal is er op dit niveau nog maar weinig. Daarom zou ik kiezen voor speelgoed wat de aandacht trekt zoals bijvoorbeeld een muziekmobiel. Deze trekt de aandacht door de beweging en door het geluid van de muziek. 

Het zintuig horen ontwikkelen baby’s goed door veel te luisteren. Zo zijn bijvoorbeeld luisteren naar muziek, zingen en voorlezen ook geschikte activiteiten voor baby’s. Luisteren naar een monotoon geluid kan er voor zorgen dat je baby rustig wordt en in slaap valt, zoals bijvoorbeeld het geluid van de auto of de stofzuiger.

Voelen is een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van baby’s. Ons lichaam is ons grootste orgaan, waar wij veel mee doen. Het voelen stimuleer je bij baby’s bijvoorbeeld door een massage. Dit kan heerlijk ontspannend en rustgevend zijn.

2. Spelend omgaan met voorwerpen (Vanaf 6 maanden)

In deze leeftijdcategorie beginnen baby’s te ontdekken dat er iets gebeurd. Actie – reactie. Hoe vaker iets gebeurt, hoe beter ze in de gaten krijgen dat ze hier invloed op hebben en dat is leuk! In deze leeftijd zul je zien dat er steeds vaker iets herhaald word. Je baby komt per ongeluk met zijn of haar voetje tegen de muziekmobiel aan, waardoor hij aan gaat. Langzaam aan zal dit steeds vaker gebeuren omdat je kindje in de gaten krijgt dat er iets gebeurt.

Spelmateriaal

Ook in dit spelniveau wordt er nog veel gebruik gemaakt van zintuiglijke ontwikkeling. Daarom past bij deze leeftijd goed een speeltje wat in veilig is voor in de mond, makkelijk vast gepakt kan worden en aantrekkelijk is door kleur en geluid. Zo is bijvoorbeeld de rammelaar een groot succes voor deze leeftijd, of de activiteitenkubus voorzien van knuffeltjes, spiegeltje, flapjes en geluidjes.

Op deze leeftijd begin de lichamelijke ontwikkeling ook verder uit te breiden. Zo zullen er al kinderen zijn die beginnen te rollen of te draaien en vanaf 1 jaar beginnen kinderen zich op te trekken om te gaan staan of misschien al de eerste stapjes te zetten. Wanneer kinderen zich bewust worden van de omgeving, is een speelkleed een leuke uitdaging voor baby’s. zien, horen, voelen worden hiermee geprikkeld. Wanneer je kindje de speeltjes heeft ontdekt wordt de omgeving ook interessanter. Leg het kleed op de vloer en je kindje kan heerlijk op verkenning.

 

Stopt jou kindje veel in de mond en begint hij of zij te kwijlen? Op deze leeftijd kunnen baby’s veel last hebben van doorkomende tandjes. Door zachtjes het tandvlees te masseren, kan de pijn verzachten. Uit reflex zullen baby’s dit uit zichzelf gaan doen. Hiervoor zijn de bijtspeeltjes heel handig. De Lanco serie, 100% natuurlijk rubber, hebben een heerlijke structuur die het tandvlees masseert en zorgt voor pijnverlichting. Ze zijn makkelijk vast te houden voor baby’s.

3. Spelend Construeren (1,5 tot 2 jaar)

In deze fase wordt het spelen met spelmateriaal uitgebreid en worden oorzaak en gevolg logischer. Zo zullen kinderen waar ze tot 1 jaar ontdekte dat een toren bouwen leuk is, nu ook bewust keuzes gaan maken in de grote en kleur van de blokken. Kinderen krijgen in dit spelniveau in de gaten dat sommige dingen een verband met elkaar hebben en deze link proberen te ontdekken. Waar tot 1 jaar gespeeld werd met de blokken van een vormenstoof, zullen kinderen nu gaan zien dat de vormen in de stoof passen. Herhaling blijft hierbij aanbod en interessant. Hiervan leren kinderen en dit hoort bij het ontdekken van een actie die een reactie veroorzaakt.

De sensorische ontwikkeling blijft hierbij ook aanbod. Met name het proeven en voelen is in deze leeftijdscategorie erg in trek. Je zult wel zien dat het ene kindje met deze leeftijd meer in de mond stopt als een ander kindje. 

Spelmateriaal

In deze fase zijn puzzels en blokken altijd erg geschikt. Niet te moeilijk, makkelijke vormen. Langzaam uit te breiden met meerdere stukjes. Een vormkubus of activiteitenkubus is ook erg leuk. Door dat deze activiteitenkubus voorzien is van meerdere handelingen, kan je kindje tussentijds iets anders doen en weer opnieuw het zelfde doen. Hierbij wordt er veel gebruik gemaakt van herhaling, met tussenpozen van ander spel.

Voor de sensorische ontwikkeling in deze fase is zand erg leuk. Magnetisch zand is geschikt zand voor binnen. Geef een klein bakje en blijf erbij. Het voelen en aanraken van het zand voelt fijn en geeft weer een nieuwe ontdekking. De knuffels van JellyCat zijn in deze leeftijdfase ook erg geschikt. Een herkenbare vorm, ultra zacht en de knuffels die een vorm hebben van fruit of groente kunnen je kindje een leuke en goede associatie mee geven aan eten. In deze leeftijd vinden kinderen het soms leuker om te spelen met eten dan het in de mond te stoppen.

4. Fantasie en Rollenspel (vanaf 3 jaar)

Dit spelniveau kan bij kinderen soms veel later komen. Zoals ik al eerder aangaf ontwikkeld iedereen op een eigen manier. De volgorde is het zelfde, maar de een blijft langer in het 2e spelniveau hangen en de ander langer in het 3e spelniveau.

Dit spelniveau komt geleidelijk aan tot ontwikkeling. Je herkent het al snel, als je kindje bijvoorbeeld de telefoon of afstandsbediening gebruikt om te ´bellen´. Het rollenspel is een belangrijke ontwikkeling in het maken tot sociale contacten met anderen, het ontdekken van zijn of haar eigen identiteit en het verwerken van bepaalde gebeurtenissen. Kinderen vinden het leuk in deze fase om te ´doen alsof´. In deze fase leren ze dat ze invloed kunnen hebben op een situatie of gebeurtenis en hier zelf ook een rol in spelen.

Kinderen die fantasie of rollenspel spelen, kunnen helemaal op gaan in hun eigen wereld en geloven hier ook echt in. Het is dus ook belangrijk dat als je een boze heks speelt, je dit spel op een leuke manier afsluit.

Spelmateriaal

Zelf ben ik erg enthousiast over het speelgoed wat kinderen prikkelt en stimuleert om hun eigen fantasie te gebruiken. Dit speelgoed wordt ook wel open einde speelgoed genoemd. Precies zoals het woord het eigenlijk zegt, heeft het een open einde en dus geen gericht doel om voor gebruikt te worden. Zo kun je met open einde speelgoed je eigen draai er aan geven en het gebruiken zoals je zelf wilt. Het leuke aan open einde speelgoed is, dat het ook voor oudere kinderen leuk blijft. Een peuter zal een Wobbel bijvoorbeeld snel gebruiken als een glijbaan of voor een autootje om overheen te rijden. Een kind van 6 jaar kan de Wobbel gebruiken als een brug over de treinbaan, of misschien zelf al wat yoga trucjes. Kinderen van 9 jaar gebruiken de Wobbel vaak om lekker in de liggen en een boek te lezen of om boven op te zitten als er gebrek is aan een stoeltje. 

Naast het fantasie spel zijn er ook diverse materialen voor Rollenspel. Zo zijn het poppenhuis en speelkeukentje bijvoorbeeld een groot succes voor kinderen in dit spelniveau. Het spelen met de poppetjes maakt het makkelijker voor kinderen om zich te verplaatsen in een persoon, zoals mama of mama. Voor kinderen die zich nog niet in dit spelniveau bevinden kan het heel leuk zijn om het poppenhuis in te richten. Langzaam ontwikkelen kinderen daardoor van spelend construeren naar rollenspel. Hierdoor wordt de overgang kleiner en prikkel je je kind tot rollenspel.

Het rollenspel wordt snel onderschat en is voor veel kinderen moeilijk. Dit spelniveau is wel een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling. Zoals hierboven benoemd leren kinderen om sociale contacten te ontwikkelen, dat ze invloed kunnen hebben in een situatie of gebeurtenis, maar ze leren zich ook te verplaatsen in een ander. Ontwikkeling van het empathisch vermogen. 

5. Succes en gezelschapsspellen (Vanaf het 6e of 7e jaar)

In dit spelniveau vinden kinderen het leuk om spelletjes te spelen, samen met iemand. Kinderen leren spelregels en zich aan de regels te houden. Waar er in het vorige spelniveau regels waren om het spel op gang te houden, nu wordt het belangrijk om je met iemand te meten Samen spelen maakt dat je moet overleggen en dat je samen tot een besluit moet komen, communicatie is hierin een belangrijk onderdeel. Leren wachten op je beurt en weten wanneer je weer aan de beurt bent.

In dit spelniveau kunnen kinderen zich soms ook nog graag terug trekken en tot rust komen. Veel kinderen vinden dit prettig door gebruik te maken van het sensorische spelniveau. Zo is bijvoorbeeld spelen met magnetisch zand, klei of water voor deze kinderen nog steeds aantrekkelijk.

Spelmateriaal

In dit spelniveau kun je denken aan spellen, bordspellen, gezelschapsspellen, kaartspellen, sjoelen en knikkeren.

 

Ik hoop dat deze blog een meerwaarde geeft aan het kiezen van geschikt speelgoed die bij een bepaalde leeftijd of spelniveau past.

In November zal ik weer een nieuwe blog schrijven, met hierin leuke cadeau tips voor Sinterklaas.

 

Tot gauw!

Deel deze post

De waardering van speelgoedenzo.nu bij Webwinkel Keurmerk Klantbeoordelingen is 10.0/10 gebaseerd op 5 reviews.